Vì sao thời điểm dùng điện quan trọng?
Hệ điện mặt trời tạo điện vào ban ngày. Điện này có thể cấp trực tiếp cho các thiết bị đang hoạt động; phần nhu cầu vượt quá sản lượng tại cùng thời điểm vẫn lấy từ lưới. Nếu nhà gần như vắng người vào ban ngày, một hệ thống quá lớn có thể tạo nhiều điện vào lúc gia đình chưa cần dùng.
Vì vậy, hai gia đình có hóa đơn tương đương chưa chắc phù hợp cùng một công suất. Nhà có điều hòa, bơm nước, tủ lạnh, máy giặt hoặc xe điện hoạt động ban ngày sẽ có biểu đồ phụ tải khác nhà chỉ bắt đầu dùng nhiều điện sau 18 giờ.
Cách kiểm tra nhanh trước khi khảo sát
- Chuẩn bị hóa đơn điện của 6–12 tháng gần nhất.
- Liệt kê thiết bị hoạt động thường xuyên từ khoảng 8–17 giờ.
- Liệt kê tải lớn chỉ hoạt động buổi tối như điều hòa phòng ngủ, bếp điện, bình nóng lạnh hoặc sạc xe.
Nếu công tơ hoặc ứng dụng theo dõi điện có dữ liệu theo khung giờ, nên dùng dữ liệu đó. Nếu chưa có, kỹ sư có thể đo tải hoặc xây dựng biểu đồ phụ tải sơ bộ từ lịch sử sử dụng thực tế.
Ba hướng xử lý cho gia đình dùng điện buổi tối
1. Chọn hệ không lưu trữ với công suất vừa phải
Phương án này phù hợp khi nhà vẫn có một phần tải nền ban ngày, chẳng hạn tủ lạnh, thiết bị mạng, camera, bơm hoặc điều hòa làm việc tại nhà. Công suất nên bám vào mức tiêu thụ có khả năng dùng trực tiếp, không chạy theo tổng hóa đơn.
Ưu điểm là cấu hình gọn và không phát sinh pin lưu trữ. Hạn chế là điện mặt trời không tự chuyển sang ban đêm nếu không có hệ thống lưu trữ phù hợp.
2. Chuyển một phần phụ tải sang ban ngày
Nếu điều kiện sinh hoạt cho phép, có thể đặt lịch máy giặt, máy rửa bát, bơm nước hoặc sạc một số thiết bị vào thời gian có nắng. Cách này làm tăng tỷ lệ sử dụng trực tiếp mà chưa cần đầu tư pin.
Việc chuyển tải phải dựa trên an toàn vận hành và nhu cầu thật; không nên bật thêm thiết bị chỉ để “dùng hết điện mặt trời”.
3. Xem xét hệ hybrid có pin lưu trữ
Pin có thể lưu một phần điện tạo ra ban ngày để dùng sau đó. Bộ Năng lượng Hoa Kỳ cũng nêu rằng lưu trữ giúp sử dụng điện mặt trời vào thời điểm không có nắng, nhưng dung lượng cần được chọn theo nhu cầu thực tế.
Với gia đình, pin không nên được chọn chỉ theo công suất giàn pin. Cần xác định tải muốn cấp, thời gian sử dụng, công suất tức thời, dung lượng hữu dụng, khả năng tương thích với inverter và mục tiêu dự phòng khi mất điện.
Có bắt buộc phải lắp pin lưu trữ không?
Không. Nhà dùng điện nhiều vào buổi tối vẫn có thể bắt đầu bằng hệ không lưu trữ nếu tải ban ngày đủ hợp lý. Pin chỉ nên được đưa vào phương án khi lợi ích sử dụng buổi tối hoặc nhu cầu dự phòng tương xứng với chi phí và yêu cầu kỹ thuật.
Gia đình cũng có thể cân nhắc thiết kế “sẵn sàng mở rộng”, nhưng phải xác nhận bằng tài liệu rằng inverter, tủ điện, giao tiếp và loại pin dự kiến tương thích. Không nên hiểu mọi inverter đều có thể gắn thêm pin sau này.
Khi nào nên hoãn quyết định?
Nên khảo sát thêm nếu chưa biết tải ban ngày, hóa đơn biến động bất thường, sắp tăng tải lớn, mái có bóng che hoặc gia đình chưa xác định có cần điện dự phòng hay không. Báo giá chỉ dựa trên tổng tiền điện dễ dẫn đến công suất hoặc dung lượng pin không phù hợp.
Kết luận
Nhà dùng điện chủ yếu buổi tối vẫn có thể lắp điện mặt trời, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào phần điện dùng trùng với thời gian phát và cách xử lý nhu cầu sau khi trời tối. Phương án có trách nhiệm cần so sánh hệ không lưu trữ, khả năng chuyển tải và hệ hybrid trên cùng dữ liệu phụ tải.