Cập nhật chính sách điện mặt trời mái nhà 2026: Nghị định 243 mở đường cho doanh nghiệp

Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 58/2025 và 57/2025 về phát triển năng lượng tái tạo và cơ chế mua bán điện trực tiếp. Đây là bước tiến chính sách đáng chú ý nhất trong năm, tháo gỡ nhiều nút thắt cho điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu.

Nâng tỷ lệ bán điện dư lên tối đa 50%

Điểm nổi bật nhất: tỷ lệ sản lượng điện dư được phép bán lại được nâng từ 20% (theo NĐ 58/2025) lên tối đa 50% sản lượng của nguồn điện mặt trời mái nhà. Giá mua điện dư bằng giá thị trường điện bình quân năm trước do đơn vị vận hành thị trường công bố. Thay đổi này cải thiện đáng kể bài toán hoàn vốn, đặc biệt với các hệ thống có sản lượng ban ngày vượt nhu cầu tự dùng.

Mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA)

Nghị định cũng mở rộng cơ chế DPPA, cho phép doanh nghiệp mua điện tái tạo trực tiếp — nền tảng pháp lý quan trọng cho các mô hình ESCO/PPA, nơi bên thứ ba đầu tư hệ thống và bán điện sạch cho doanh nghiệp với giá cạnh tranh, không cần vốn ban đầu.

Biểu giá điện và sàn giao dịch carbon

Song song, biểu giá bán lẻ điện theo Quyết định 1279/QĐ-BCT giữ giá bình quân 2.204 đ/kWh (chưa VAT), trong đó giá điện kinh doanh giờ cao điểm có thể lên tới ~5.422 đ/kWh — khiến điện mặt trời tự dùng càng hấp dẫn. Cuối tháng 6/2026, sàn giao dịch carbon của Việt Nam chính thức vận hành, thí điểm phân bổ hạn ngạch cho khoảng 110 cơ sở nhiệt điện, thép và xi măng.

Với doanh nghiệp, thông điệp chính sách đã rõ: chuyển đổi sang năng lượng sạch không còn là lựa chọn "làm đẹp hình ảnh" mà là bài toán chi phí và tuân thủ trực tiếp.

Ý nghĩa cho nhà đầu tư

Khung chính sách 2026 rút ngắn thời gian hoàn vốn, hợp thức hóa mô hình PPA và mở đường cho doanh nghiệp kiếm thêm giá trị từ giảm phát thải. Đây là thời điểm thuận lợi để khảo sát và triển khai — trước khi giá thiết bị, chi phí carbon và yêu cầu tuân thủ tiếp tục biến động.